U zwierzat nocnych wieksza na

U zwierząt nocnych większą na ogół rolę odgrywają węch, dotyk i słuch niż wzrok, którym za to w znacznym stopniu posługują się zwie- rzęta dzienne 1. Niekiedy poszczególne ogniwa w łań- cuchu odżywczym zespołu dziennego zastąpione są przez odpowiadające im ogniwa o życiu nocnym. W środowisku powietrznym zespołowe, odżywcze sta- nowisko jaskółek i jerzyków zajmują nocą nietoperze i lelek. Niszę ekologiczną dziennych ptaków dra- pieżnych zajmują nocą sowy. Spijające sok kwiatów dzienne motyle, o zmierzchu i nocą zastępowane są przez zmierzchnice i motyle nocne. W innych łańcu- chach za to są luki. Tak na przykład stanowisko dzię- ciołów, jak wiadomo aktywnych tylko za dnia, w noc- nym zespole lasu nie jest obsadzone. Poprzez nieliczne zresztą gatunki, nieprzestrzega- jące dobowej periodyczności (nornice, myszy), nie- wrażliwe na zmiany wilgotności i temperatury oraz mniej lub więcej eufotyczne; a także poprzez gatunki aktywne bądź o zmierzchu, bądź o świcie, których jest niewątpliwie więcej niż poprzednich, zespół nocny łączy się z zespołem dziennym w jedną całość tym batdziej naturalną, że zamieszkują wspólne siedlisko. Zespół danego miejsca Elton porównuje do takiego złożonego mechanizmu, w którym poszczególne CZęSCl są mniej lub więcej autonomiczne i czynne w różnych porach doby, pracują jakby na zmiany. Sezonowy aspekt zespołów Jeszcze większym zmianom ulegają zespoły w za- leżności od pór sezonowych, uwarunkowanych zmia- nami klimatycznymi i biotycznymi, jakie ujawniają się w cyklu rocznym. Zjawisko jest szczególnie wy- raźne w strefach umiarkowanych i zimnych, o czym już była mowa w rozdziale o klimacie. W strefach gorących, przyrównikowych, tak na lądzie jak i w mo- rzu, sezonowości życia prawie że nie ma, podobnie jak i w środowiskach o jednostajnych, niezmieniają- cych się warunkach (głębiny oceanu, jaskinie). . Oto jaki ładny obrazek sezonowych zmian w naszym lesie kreśli Rostafiński: „Z początkiem września za- czyna się w lesie jesień. [więcej w: , , ]